เกี่ยวกับเขื่อน

ประวัติความเป็นมา

 


ประวัติเขื่อน 

ประวัติเขื่อนบางลาง
โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนบางลาง         
       โครงการโรงไฟฟ้าเขื่อนบางลาง นับเป็นโครงการอเนกประสงค์ แห่งหนึ่งตามแผนพัฒนาลุ่มน้ำปัตตานี โครงการนี้ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ได้เข้ามาดำเนินการสำรวจและรวบรวมข้อมูลต่างๆ เพิ่มเติม เพื่อใช้ประกอบการออกแบบงาน ด้านวิศวกรรมศาสตร์ เรื่อยมา โดยให้สอดคล้องกับความต้องการใช้ไฟฟ้าในภูมิภาคส่วนนี้ ต่อมา คณะรัฐมนตรีได้มีอนุมัติให้ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ดำเนินการก่อสร้างงานโครงการโรงไฟฟ้าเขื่อนบางลาง เมื่อวันที่ ๓ เมษายน ๒๕๑๖ โดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ได้เร่งดำเนินการตามขั้นตอนต่างๆ เช่น การจัดหาแหล่งที่มาของการลงทุน การจัดทำรายละเอียด การเรียกประกวดราคางานก่อสร้าง ด้านโยธาของ โครงการและอุปกรณ์เครื่องจักรต่างๆ
        เขื่อนบางลาง เริ่มดำเนินการก่อสร้าง มาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม ๒๕๑๙ แล้วเสร็จเดือน มิถุนายน ๒๕๒๔ เขื่อนบางลาง เป็นเขื่อนอเนกประสงค์แห่งแรกของภาคใต้ การก่อสร้างได้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ก็ด้วยความเสียสละ ร่วมมือ ร่วมใจ จากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งจากราษฎรในพื้นที่ หน่วยงานราชการต่างๆ รวมทั้งเจ้าหน้าที่ของ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ที่เข้ามาปฏิบัติงานในพื้นที่ เขื่อนแห่งนี้จึงมีขึ้นเพื่อ อำนวยประโยชน์แก่ประชาชน ในภูมิภาคนี้ของประเทศอย่างแท้จริง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนิน พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงประกอบพิธีเปิดเขื่อน เมื่อวันที่ ๒๗ กันยายน ๒๕๒๔

 

ข้อมูลทางเทคนิค

ตัวเขื่อน ขื่อนหินทิ้งแกนดินเหนียว
ความยาวสันเขื่อน 422 เมตร
ความกว้างสันเขื่อน 10 เมตร
ความสูงจากจุดต่ำสุด 85 เมตร
ความกว้างที่สุด ของสันเขื่อน 366 เมตร
ระดับสันเขื่อน 120 เมตร ร.ท.ก.
ปริมาตรตัวเขื่อน 2,865,000 ลูกบาศก์ เมตร

 

อ่างเก็บน้ำ  
ระดับสูงสุดปกติ 115 เมตร(ร.ท.ก.)
ระดับสูงสุดที่รับได้ 117.5 เมตร(ร.ท.ก.)
ระดับต่ำสุด 83 เมตร(ร.ท.ก.)
ความจุของอ่างเก็บน้ำ 1,420 ล้านลูกบาศก์เมตร
ปริมาตรตัวเขื่อน 2,865,000 ลูกบาศก์ เมตร(ที่ 115 เมตร ร.ท.ก.)
น้ำที่ใช้งานผลิตไฟฟ้า 1,100 ล้านลูกบาศก์เมตร
ความจุน้ำที่อยู่ก้นอ่าง 320 ล้านลูกบาศก์เมตร
พื้นที่ผิวน้ำที่ระดับสูงสุดปกติ 41 ตารางกิโลเมตร
ความยาวอ่างเก็บน้ำที่ระดับสูงสุดปกติ 41 กิโลเมตร
ปริมาณการตกตะกอนในอ่าง 0.4 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี.
  คิดเป็นอายุใช้งานเขื่อน ประมาณ ๗๐๐ ปี .

 

 

ลักษณะเขื่อน

 

 ลักษณะเขื่อน 

เขื่อนบางลาง : เป็นชนิดหินทิ้งแกนดินเหนียว ตัวเขื่อนสูง ๘๕ เมตร สันเขื่อนยาว ๔๒๒ เมตร  กว้าง ๑๐ เมตร ส่วนที่เป็นฐานกว้างที่สุด ๓๖๖ เมตร และมีปริมาตรตัวเขื่อน ๒,๘๖๕,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร


โรงไฟฟ้าและลานไกไฟฟ้า : อาคารโรงไฟฟ้าและลานไกไฟฟ้าตั้งอยู่ที่ฐานเขื่อนทางฝั่งขวาของลำน้ำ  อาคารโรงไฟฟ้าเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ขนาด ๒๓.๗ x ๕๐.๕ เมตร สูง ๒๘ เมตร แบ่งออกป็น ๔ ชั้น ภายในอาคารมีที่ติดตั้งชุดเครื่องกังหันและอุปกรณ์ ๓ ชุด พร้อมทั้งห้องควบคุมไฟฟ้า ลานไกไฟฟ้าเป็นลานคอนกรีต ตั้งอยู่บริเวณหลังโรงไฟฟ้า

 

 

ประโยชน์ของเขื่อน

 

 ประโยชน์ของเขื่อน

     1. การชลประทาน โครงการนี้จะสนับสนุน โครงการก่อสร้างเขื่อนทดน้ำที่บ้านคูระ โดยสามารถส่งน้ำ เข้าสู่พื้นที่เพาะปลูก ด้านฝั่งซ้ายได้จำนวนประมาณ ๑๒๐,๐๐๐ ไร่ และฝั่งขวาของแม่น้ำปัตตานี จำนวน ๑๘๐,๐๐๐ ไร่ รวมเป็นพื้นที่ได้รับน้ำประมาณ ๓๐๐,๐๐๐ ไร่
 
  2. ช่วยบรรเทาอุทกภัย หลังจากการก่อสร้างเขื่อนบางลางแล้วเสร็จ จะสามารถกักเก็บน้ำได้ถึง ๑๔๕๔.๓๖ ล้านลูกบาศก์เมตร ดังนั้น น้ำที่เคยไหลเทจากเขาลงมาอย่างฉับพลัน และทำความเสียหายแก่การเพาะปลูก ตลอดจนบ้านเรือนราษฎร และเส้นทางคมนาคมในท้องที่จังหวัดยะลา และปัตตานี จะถูกเก็บไว้ในอ่างเก็บน้ำเขื่อนบางลาง ซึ่งจะสามารถลดความเสียหายจากอุทกภัยลงได้ และที่สำคัญขณะนี้ทางเขื่อนบางลาง ได้ติดตั้งระบบโทรมาตร เพื่อติดตามดูปริมาณน้ำฝนที่ไหลลงอ่าง เก็บน้ำและระดับน้ำ ที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงได้อย่างถูกต้องอีกด้วย โดยติดตั้งเครื่องวัดปริมาณน้ำฝน และวัดระดับน้ำที่จังหวัดยะลา ปัตตานี และที่เหนือเขื่อนบางลาง
3. การประมงน้ำจืด อ่างเก็บน้ำเขื่อนบางลาง จะมีพื้นที่น้ำท่วมเหนือเขื่อนประมาณ ๓๐,๐๐๐ ไร่ อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จึงสามารถให้ประโยชน์ทาง ด้านการประมงน้ำจืดที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง ทำให้ประชาชนที่อาศัย อยู่รอบๆอ่างเก็บน้ำมีอาชีพ ทางด้านประมงน้ำจืดและมีรายได้เสริม จากการจับปลา ในแต่ละปีทางกองโรงไฟฟ้าเขื่อนบางลาง ได้มีการปล่อยพันธุ์ปลา พันธุ์กุ้ง เพิ่มลงในอ่างเก็บน้ำปีละหลายล้านตัว
  4. การพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น ราษฎรที่ถูกน้ำท่วมในอ่างเก็บน้ำจำนวน ๑,๑๓๓ ครอบครัว จะได้รับการอพยพ ไปอยู่ในที่ดินจัดสรรแห่งใหม่ พร้อมทั้ง ระบบสาธารณูปโภคที่จำเป็น เช่น ถนน ระบบน้ำประปา และไฟฟ้า ให้แก่ราษฎรอพยพ และได้จัดสรรที่ดินให้ครอบครัวละ ๒๐ ไร่ โดยแบ่งออกเป็นที่อยู่อาศัย ๒ ไร่ และที่เพาะปลูก ๑๘ ไร่ ซึ่งคณะกรรมการฯ ได้นำต้นยางพาราพันธุ์ดี มาปลูกให้ด้วย ที่อยู่อาศัย ๒ ไร่ นั้น จะจัดเป็นรูปหมู่บ้านอยู่ใกล้ถนน มีน้ำ ไฟฟ้าในหมู่บ้าน มีโรงเรียน สุเหร่า หรือวัด และสิ่งสาธารณูปโภคที่จำเป็น นอกจากนี้ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย จะหาพันธุ์ไม้ที่ให้ผลิตผล เช่น กาแฟ สะตอ มะพร้าว ขนุน และพันธุ์ผักต่างๆ ให้ราษฎรนำไปปลูก เพื่อใช้บริโภคและขายเป็นรายได้ภายในครอบครัว
    5. การท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจการ ก่อสร้างเขื่อนบางลางทำให้เหนือเขื่อน กลายเป็นที่เก็บกักน้ำขนาดใหญ่ที่เรียกว่า เป็นทะเลสาบน้ำจืด ประกอบกับพื้นที่บริเวณหัวงานเขื่อน มีทิวทัศน์งดงามที่เต็มไปด้วยต้นไม้ที่ร่มรื่นและ พันธุ์ไม้ดอกที่สวยงาม จึงคาดหมายได้ว่า เขื่อนบางลางจะเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และการท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดีเพิ่มขึ้น อีกแห่งหนึ่งในภาคใต้ พร้อมกับมีร้านอาหาร บ้านพักรับรอง สนามกีฬา สระว่ายน้ำ ไว้สำหรับบริการนักท่องเที่ยวที่มาพักผ่อนที่เขื่อนบางลาง
  6. ผลิตกระแสไฟฟ้า โรงไฟฟ้าเขื่อนบางลาง ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 3 เครื่อง กำลังผลิตรวม 72 MW.โรงไฟฟ้าบ้านสันติ ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 1 เครื่อง กำลังผลิตรวม 1.3 MW.สถานีไฟฟ้าแรงสูงบางลาง 115 kV. เพื่อจ่ายกระแสไฟฟ้าในจังหวัดยะลาบางส่วน